Exxen Film Var mı? Bir Dijital Platformu Siyaset Bilimiyle Okumak
Gündelik hayatta güç ilişkilerini çoğu zaman parlamentolarda, seçim meydanlarında ya da devlet kurumlarında arıyoruz. Oysa iktidar, yalnızca yönetenlerin sahip olduğu bir güç değil; neyi izleyeceğimizi, hangi hikâyelerin görünür olacağını ve hangi kültürel ürünlerin gündelik hayatımıza gireceğini belirleyen daha geniş bir düzenleme biçimi. Tam da bu nedenle “Exxen film var mı?” sorusu, ilk bakışta göründüğünden daha ilginç bir toplumsal ve siyasal soruya dönüşebilir.
Bugün Exxen kendisini ağırlıklı olarak dizi, belgesel, komedi, talk-show, çocuk içerikleri ve spor yayınları üzerinden konumlandırıyor. Platformun güncel resmi kataloğunda çok sayıda dizi ve program öne çıkarken, klasik anlamda geniş bir sinema filmi kataloğu temel kategori olarak görünmüyor. EXXEN+1
Peki bu durum bize ne söylüyor?
İçerik Seçimi ve İktidar İlişkisi
Bir dijital platformun hangi içerikleri öne çıkardığı, yalnızca ticari bir tercih değildir. Elbette temel motivasyon izleyici çekmek ve abonelik gelirlerini artırmaktır. Ancak burada iktidar kavramını daha geniş düşünmek gerekir.
İktidar, yalnızca “kim yönetiyor?” sorusuyla açıklanamaz. Aynı zamanda “hangi seçenekler önümüze geliyor?” sorusuyla da ilgilidir. Exxen’in resmi keşfet sayfasında Gibi, Konuşanlar, Nemlizade, Kara Kenan, Anonim ve Karşılaşmalar gibi yapımlar öne çıkarılıyor. EXXEN
Bu tablo, Netflix veya Disney+ gibi küresel platformlarla karşılaştırıldığında farklı bir kültürel strateji ortaya koyuyor: yerel mizah, tanınan isimler ve Türkiye’deki gündelik hayatla daha doğrudan ilişki kuran anlatılar.
İdeoloji Nerede Başlıyor?
İdeoloji deyince akla hemen siyasi partiler veya propaganda geliyor. Oysa ideoloji, toplumun kendisini nasıl gördüğüyle de ilgilidir.
Bir mahalle, aile, iş yeri, arkadaş grubu ya da “mafya dünyası” ekranda nasıl temsil ediliyor? İnsanlar hangi davranışları normal, hangilerini sıra dışı kabul ediyor? Başarı nasıl tanımlanıyor? Devlet, zenginlik, aile ve toplumsal statü hangi imgeler üzerinden anlatılıyor?
Örneğin Exxen’in “Kara Kenan” tanıtımında karakter; Don Vito Corleone, Tony Soprano ve Thomas Shelby gibi popüler kültür figürleriyle ilişkilendiriliyor. Exxen Bu yalnızca bir pazarlama yöntemi değil, aynı zamanda izleyicinin aşina olduğu güç ve erkeklik kodlarını yeniden dolaşıma sokan kültürel bir tercihtir.
Demokrasi, Yurttaşlık ve Katılım
Dijital platformların yükselişi, yurttaşlık kavramını da dolaylı biçimde değiştiriyor. Geleneksel medyada izleyici çoğunlukla pasif bir tüketiciydi. Dijital ortamda ise kullanıcı beğeniyor, yorumluyor, paylaşım yapıyor, içerik talep ediyor ve algoritmaların ürettiği kişiselleştirilmiş akış içerisinde kendi medya dünyasını oluşturuyor.
Bu noktada katılım kavramı önem kazanıyor.
Fakat gerçekten ne kadar katılımcıyız?
Bir içeriği seçebilmek demokratik katılım anlamına gelir mi, yoksa bize sunulan seçenekler arasından tercih yapmakla mı sınırlıyız? Algoritmanın göstermediği bir içeriği seçme ihtimalimiz ne kadar güçlü?
Demokrasi açısından bakıldığında mesele yalnızca çok sayıda seçeneğin bulunması değildir. Seçeneklerin nasıl üretildiği, kim tarafından dağıtıldığı ve hangi ekonomik güçlerin bu sistemi finanse ettiği de önemlidir.
Kurumsal Güç ve Dijital Medya
Devlet kurumları, medya şirketleri ve dijital platformlar birbirinden tamamen kopuk alanlar değildir. Her biri toplumun bilgi ve kültür dolaşımında farklı roller üstlenir.
Exxen’in spor alanındaki konumu bu açıdan ayrıca dikkat çekici. Platform; futbol karşılaşmaları, UEFA organizasyonları ve çeşitli spor içeriklerini de abonelerine sunuyor. Exxen Sporun milyonlarca insanı aynı anda bir araya getirebildiği düşünülürse, spor yayıncılığının yalnızca eğlence sektörü olarak değerlendirilmesi eksik kalabilir.
Stadyumlar geçmişte toplumsal kimliklerin güçlü mekânlarıydı. Bugün dijital ekranlar benzer bir işlevi farklı biçimde üstleniyor.
Karşılaştırmalı Bakış: Netflix, Exxen ve Kültürel Egemenlik
Netflix gibi küresel platformlar uluslararası bir içerik ekonomisinin parçasıyken, Exxen daha belirgin biçimde Türkiye merkezli bir kültürel üretim alanı oluşturuyor. Bu durum “yerli içerik” kavramını yeniden düşünmemize neden oluyor.
Kültürel egemenlik yalnızca yabancı içeriklerin ülkeye girmemesi değildir. Asıl mesele, bir toplumun kendi hikâyelerini üretme ve bunları geniş kitlelere ulaştırabilme kapasitesidir.
Burada şu provokatif soru ortaya çıkıyor:
Bir toplum kendi hikâyelerini anlatabiliyorsa kültürel açıdan daha özgür müdür, yoksa bu hikâyelerin hangi şirketler tarafından finanse edildiği belirleyici olmaya devam mı eder?
Meşruiyet Meselesi: İzleyici Neyi Kabul Ediyor?
Siyaset bilimindeki en önemli kavramlardan biri meşruiyettir. Bir iktidarın yalnızca güçlü olması yetmez; yönetilenlerin belirli ölçülerde onun yönetme hakkını kabul etmesi gerekir.
Dijital platformlarda da benzer bir ilişki kurulabilir. Kullanıcı aboneliğini yeniliyorsa, belirli içerikleri izliyorsa ve platformu çevresine öneriyorsa bir tür kültürel meşruiyet üretmiş olur.
Bu nedenle “Exxen film var mı?” sorusunun arkasında daha büyük bir mesele bulunuyor: İnsanlar hangi kültürel düzeni tercih ediyor ve bu tercihler hangi medya kurumlarının güç kazanmasını sağlıyor?
Umarız bu anlatım Exxen film var mı konusunu daha anlaşılır hale getirmiştir.
Sonuç: Filmden Daha Büyük Bir Soru
Bugün Exxen’in güncel resmi kataloğu incelendiğinde platformun ağırlık merkezinin geniş bir film kütüphanesinden çok dizi, komedi, talk-show, belgesel, spor ve özel yapımlardan oluştuğu görülüyor. EXXEN+1
Fakat asıl mesele belki de “Exxen’de film var mı?” değil.
Asıl soru şu:
Gündelik hayatımızda neyi izlediğimizi seçerken gerçekten özgür müyüz, yoksa seçimlerimizi şekillendiren görünmez kurumların, ekonomik çıkarların ve algoritmaların içinde mi hareket ediyoruz?
Demokrasi yalnızca sandıkta oy vermek değilse, yurttaşlık yalnızca hukuki statüden ibaret değilse, medya tüketimi de tamamen masum ve apolitik bir faaliyet sayılamaz.
Belki de uzaktan kumandayı elimize aldığımız anda bile küçük bir siyasal tercih yapıyoruz.